Η Πηνελόπη και η άσβεστη φλόγα της Ιθάκης

#ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ, #ΟΜΗΡΙΚΟ_ΣΥΝΕΔΡΙΟ, #ΙΘΑΚΗ

#ΕΣΤΙΑ, #ΦΩΤΙΑ, #ΜΝΗΣΤΗΡΕΣ

«Η Πηνελόπη και η άσβεστη φλόγα της Ιθάκης»

ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ – ΙΘΑΞ – ΙΘΑΚΗ – ΕΣΤΙΑ – ΠΗΝΕΛΟΠΗ – ΟΔΥΣΣΕΑΣ

Ο Προμηθέας προσφέρει τη φωτιά στην ανθρωπότητα. Η φωτιά γίνεται εστία, η εστία γίνεται οίκος και ο οίκος πατρίδα.

Η Πηνελόπη κρατά συμβολικά άσβεστη τη φλόγα της εστίας, ενώ γύρω της οι Μνηστήρες τρώνε, πίνουν, σπαταλούν και καταναλώνουν τα αγαθά ενός οίκου που δεν δημιούργησαν και δεν σέβονται.

Η Πηνελόπη διαφυλάσσει. Οι Μνηστήρες καταναλώνουν. Ο Οδυσσέας επιστρέφει για να αποκαταστήσει.

Ο Προμηθέας προσφέρει τη φωτιά ως δυνατότητα πολιτισμού. Η Πηνελόπη προστατεύει συμβολικά αυτή τη φλόγα από την κατάχρηση. Ο Οδυσσέας επιστρέφει στην Ιθάκη, στην πατρίδα και στην εστία του.

Τι αξία έχει, λοιπόν, να αποκτήσει ο άνθρωπος τη φωτιά του Προμηθέα, εάν δεν αποκτήσει και τη σοφία να τη διατηρήσει και να τη χρησιμοποιήσει σωστά;

Μήπως η πραγματική πατρίδα δεν είναι μόνο ο τόπος στον οποίο επιστρέφουμε, αλλά και οι αξίες που κρατούμε άσβεστες;

Μια συμβολική φιλοσοφική προσέγγιση,  προς σκέψη, συζήτηση και προβληματισμό.

Η Πηνελόπη κρατά άσβεστη τη συμβολική φλόγα της εστίας, ενώ γύρω της οι Μνηστήρες τρώνε, πίνουν, σπαταλούν και καταναλώνουν τα αγαθά του οίκου.

Η Πηνελόπη διαφυλάσσει. Οι Μνηστήρες καταναλώνουν. Ο Οδυσσέας επιστρέφει για να αποκαταστήσει.

Η βαθύτερη αντίθεση!

Οι μνηστήρες απολαμβάνουν τα αγαθά μιας εστίας που δεν δημιούργησαν και δεν σέβονται. Η Πηνελόπη υπερασπίζεται τον οίκο, όχι με τη σωματική δύναμη, αλλά με την ευφυΐα, την υπομονή και τη στρατηγική της.

Ο Προμηθέας προσφέρει τη φωτιά ως δυνατότητα πολιτισμού. Η Πηνελόπη, στη δική μας συμβολική ανάγνωση, προστατεύει αυτή τη φωτιά από την κατάχρηση.

Και να το μεγάλο μας ερώτημα:

Τι αξία έχει να αποκτήσει ο άνθρωπος τη φωτιά του Προμηθέα, εάν δεν αποκτήσει και τη σοφία να τη διατηρήσει και να τη χρησιμοποιήσει σωστά;

Ο Προμηθέας μεταφέρει τη φωτιά προς τους ανθρώπους, ενώ ο Οδυσσέας ταξιδεύει προς τη δική του εστία με κέντρο την Πηνελόπη φλόγα άσβεστη το ιερό πυρ της Ιθάκης

Σύγχρονα Ομηρικά Έπη

Αστραία

Η Εκάτη που αποσιωπάται στον Όμηρο

 

και η Ευρύκλεια που μιλά:

«Φάε όσο πρέπει, όχι υπερβολές∙ δεν είσαι ακρίδα. Μετά το Δείπνο της Εκάτης, μη βρεθείς στα ανίερα  φαγοπότια των Μνηστήρων, που καταβροχθίζουν τα πάντα όλη μέρα τεμπέληδες της εύφορης κοιλάδος.»  

Εις βάρος του Νησιού και όλης της κοινωνίας

Ποια είναι η Εκάτη;

Αιώνιος, Αγλαός, φωτεινή ,Αποτροπαία, Βρίμω, μανιασμένη και τρομερή∙ Χθόνια, Ενωδία των δρόμων∙ Κλειδούχος και Κουροτρόφος, Φωσφόρος και Λαμπαδηφόρος, Σωτηρία των περασμάτων. 

Η Εκάτη είναι φύση παντοδύναμη, θεά αρχέγονη χθόνια, η   Γαία που αναδύθηκε από το Χάος, Τρίμορφη, όπως οι τρεις ιδιότητες των τεσσάρων στοιχείων: νερό, γη, αέρας, φωτιά που την συνθέτουν.

Η αρχαία σοφία, θεραπεύτρια με τη δύναμη της φύσης και τόσο  τρομακτική όταν αγριεύει. Είναι η θηλυκή αρχή – και το σύμπαν είναι θηλυκό καμπύλο∙ η θηλυκή αρχή είναι ακατάστρεπτη. Γι’ αυτό και ο Ζευς, άναξ του Ολύμπου, τη σέβεται και την τιμά, ως μετουσίωση της φύσης που υπήρξε πριν ακόμη και από τον άνθρωπο. Στο πέρασμα από την πρωτόγονη εποχή στη  νεότερη του Homo sapiens.

Ο Όμηρος όμως δεν την αναφέρει. Τα Έπη του αφορούν το ηρωικό γένος των ανθρώπων – το γένος που έχει ήδη αστικοποιηθεί, που  έχει μάθει  να χειρίζεται χέρια και  να χρησιμοποιεί το νου του. Κι όμως, σε κάθε στίχο των Επών του υπάρχει σεβασμός στη γυναίκα, στη θηλυκή φύση. Τα Έπη  είναι ένας ύμνος για την γυναίκα : η Ελένη και η Πηνελόπη είναι στο κέντρο του  Ομηρικού Κύκλου.

Τι θα ήταν ο Θησέας χωρίς την Αριάδνη; Θα τον είχε καταφάει ο Μινώταυρος.

Τι θα ήταν ο Μενέλαος χωρίς την Ελένη; Ένας ασήμαντος άνδρας με παντόφλες  στο σπίτι και σανδάλια  

Τι θα ήταν ο Οδυσσέας χωρίς την Κίρκη, την Καλυψώ, τη Ναυσικά που τον βοήθησαν ; Χωρίς το φάρο  της Πηνελόπης και τη φροντίδα της Ευρύκλειας; Θα είχε χαθεί στα βαθιά και στα ρηχά νερά του Ποσειδώνα.

Η αρσενική αρχή είναι σκληρή, ευθεία, ανθεκτική, αλλά σπάζει εύκολα – είναι το βέλος.

Η θηλυκή αρχή είναι καμπύλη, λυγίζει, μα δεν σπάζει – είναι το τόξο.

 Η σύντομη επίσκεψη του στη σπηλιά του Κύκλωπα είναι μια  αξιοσημείωτη αναφορά από τη μετάβαση των πρωτόγονων κανιβαλιστικών   τροφοσυλλεκτικών σπηλαίων  σε πιο ορθολογιστικές κοινωνίες

Η Ιθάκη είναι  δήμος, άστυ δεν έχει σπηλιές, έχει καλύβια, κρήνες, δρόμους, σπίτια, έχει ΟΙΚΟ . Το άντρο των Ναϊάδων δεν κατοικείται από ανθρώπους.  Όμως ο  οίκος του Οδυσσέα καταπατείται, σπαταλιέται, φθείρεται και η γη υποφέρει από την ανέμελη ύβρη των μνηστήρων που έχει καταπατηθεί μαζί με τους νόμους της οικονομίας. 

Και αυτή είναι η ύβρις υπερβολή έλλειψη οικονομίας των ενεργειακών αποθεμάτων και της περιουσίας του Οδυσσέα στο παλάτι της Γης. Δεν υπάρχει οικονομία δεν υπάρχει μέριμνα υπάρχει σεβασμός στη διαχείριση των προϊόντων της φύσης και της γης στις ανανεώσιμες και μη πηγές ενέργειας. Υπάρχει μια διαρκής σπατάλη  καταστροφή οικολογική καταστροφή επίδειξη του  νεοπλουτισμού των Μνηστήρων και αυτό είναι μία ύβρις που δεν μπορεί να παραγραφεί.

Υπάρχει  όμως και μία γριά οικονόμος που όλα αυτά τα παρατηρεί είναι η Ευρύκλεια η τροφός του Οδυσσέα και είναι αυτή που  ο Οδυσσέας απόλυτα  θα εμπιστευτεί 

Μόνον μια μορφή στέκει φύλαξ: η γριά Ευρύκλεια, η τροφός, η αληθινή οικονόμος. Αυτή ξέρει και όλα τα παρατηρεί και δεν τα συγχωρεί.

Κρίση και Διάκριση

michel martin drolling  Η ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ  ΣΤΗ ΓΗ

«Θεία δίκη, θα πέσει φωτιά να μας κάψει»!

Η Αστραία κόρη του «πατρός ανδρών τε θεών» Δία και της θεάς της δικαιοσύνης Θέμιδας. Κατά άλλους κόρη του Τιτάνα Αστραίου και της Ηούς (Ηώ = Αυγή) που την έλεγαν και Δίκη και την παρίσταναν με ζυγαριά και φοίνικα στο ένα χέρι και στάχυ στο άλλο.^[1]Πρόσφερε τη βοήθειά της κατά την Τιτανομαχία υπέρ του Δία. Αυτός την τίμησε με το να της δώσει το δικαίωμα να οδηγεί τον κεραυνό στον στόχο του. Από αυτό η Αστραία έγινε η προσωποποίηση της Δικαιοσύνης, από την πλευρά της επόπτευσης, και συχνά προσφωνούταν ως Θεία Δίκη.

• Από αυτή την προσφώνηση παραμένει μέχρι και σήμερα σε χρήση στη νεοελληνική η λαϊκή έκφραση:

«Θεία δίκη, θα πέσει φωτιά να μας κάψει»!

Κατά τον Οβίδιο^[2] και τον Ησίοδο η Αστραία κατοικούσε στη Γη μέχρι την περίοδο του Χρυσού Γένους, γι΄ αυτό και οι αρχαίοι ποιητές ονόμαζαν την εποχή εκείνη και «εποχή της Αστραίας».

Ύστερα, απογοητευμένη από τις ηθελημένες αλλοιώσεις του πνεύματος της Δικαιοσύνης που επέφεραν οι άνθρωποι, (κατάπτωση αξιών), μετά την Αιδώ, που πρώτη εγκατέλειψε τη Γη, και αντ΄ αυτής εγκαταστάθηκε το Έγκλημα, μετέβη στον Όλυμπο και από εκεί στον Ουρανό όπου και εισήλθε στον αστερισμό της Παρθένου (επειδή περέμεινε αγνή παρθένα κακών).

Εικονίζεται ως επί το πλείστον να κρατά στο δεξί χέρι ζυγό με ένα κλαδί φοίνικα, ενώ στο αριστερό ένα στάχυ ή ξίφος. Μια άλλη απεικόνισή της είναι αυτή κατά την οποία στο δεξί κρατά κλαδί ελιάς και στο αριστερό το Κέρας της Αμάλθειας.

Για να ξανακερδίσει αυτά που έχασε κάποιος εκτός από μια ισχυρή ενεργοποιημένη πρόθεση χρειάζεσαι και γνώση…

Θα αφήσουμε εδώ,
κρεμασμένα
τα ονόματα των μνηστήρων,
μικρών και μεγάλων,
εκκολαπτόμενων, εν δυνάμει και
σχηματοποιημένων,
για να τους αναγνωρίζουμε κάθε φορά,
όπου τους συναντούμε.
Συνήθως σε τραπέζια βρίσκονται και μπουφέδες και δείπνους μυστικούς
και τράπεζες μεγάλες.

Στους Λωτοφάγους εκκολάπτονται μετά την Καλυψώ…σχηματοποιούνται και ανεβαίνουν στην εξουσία… με τις ευλογίες της.

12 ΙΘΑΚΙΝΟΙ
Αντίνοος, Ευρύμαχος, Πρόνοος, Λειώδης, Αφμίμαχος, Αμφίαλος, Πρόμαχος, Αμφιμέδων, Αρίστρατος,, Έλενος, Δουλιχέας, Κτήσιππος.

57 ΔΟΥΛΙΧΙΟΙ
Αμφίμαχος, Κλύτιος, Ακάμας,Φιλόδημος, Τέλμιος, Αντίγονος, Γλαύκος, Ανδαίμων,
Αμφίνομος, Ευρύαλος, Αγήνορας, Θερσίλοχος, Μενεπτόλεμος, Πολύιδος, Μαρψιος,
Καλυδωνέας, Αχέροχος, Θόας, Πάραλος, Ευρύπυλος, Άγιος, Δαμάστορας, Αστύλοχος, Ιφιδάμας, Εχίονος, Μέδοντας, Αντίφυτος, Δημοπτόλεμος, Ευηνορίδης,
Πυλαιμένης, Κλύμενος, Βίας, Σχέδιος, Αργείος, Λάμας, Άγριος, Πρόιμος, Κτήσιος, Ακαρνών, Κύκνος, Ψηράς, Ελλάνικος, Περίφρονος, Μεγασθένης, Θρασυμήδης,
Αρμένιος, Διοπήδης, Μηκιστέας, Αντίμαχος, Πτολεμαίος, Λεστορίδης, Νικόμαχος,
Πολυποίτης, Κεραός, Μένιος, Κρίτιος, Λύριος.

23 ΣΑΜΑΙΟΙ
Αγέλαος, Πείσανδρος, Έλατος, Κτίσιππος, ππόδοχος, Ευρύστρατος, Αρχέμολος, , Ίθακος, Πείσηνορας, Υπερήνορας,, Φεροίτης, Αντισθένης, Κέρβερος, Περιμήδης,
Κύνινος, Θρίασος, Ετεωνέας, Κλύτιος, Πρόθοος,, Λύκαιθος,, Σύμηλος, Ίτανος, Λύαμμος.

44 ΖΑΚΎΝΘΙΟΙ
Ευρύλοχος, Λαομήδης, Μάλεβος, Φρένιος, Ίνδινος, Μίνης, Λείκριτος, Προνόμος, Νίσσας, Λαήστορας, Αρχίστρατος, Ιππόμαχος, Ευρύλαος, Περίαλλος, Ευηνορίδης, Κλύτιος, Αγήνορας, Πόλυβος, Πολύδωρος, Θαδύτιος, Στράτιος, Φρένιος, Ίνδιος, Λαισήνορας, Λαομέδων, Λαόδικος, Άλιος, Μάγνης,, Ολοίτροχος, Βάρυας, Κήθρος, Σύμης, Θεόφρονος, Αλκάροπας, Αντήνορας, Κέλτος, Όρμενος, Ανδρομήδης,
Νισσαίος, Περικλύμης, Πέλλος, Περιφάς, Πολύβος, Κλείος.

ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ

ΟΙ ΛΩΤΟΦΑΓΟΙ