Τα μέταλλα των θεών

Ποσειδών, Ποσειδώνιο
 Άρτεμις, Ουράνιο 
Πλούτων, Πλουτώνιο 
Εστία, Ψευδάργυρος 
Δήμητρα, Δημήτριο
Αθηνά, Παλλάδιο 
Άρης, Σίδηρος 
Αφροδίτη, Χαλκός 
Ερμής, Υδράργυρος 
Ήρα, Άργυρος
 Ζευς, Λευκόχρυσος 
 Απόλλων, Χρυσός

 Τα μέταλλα είναι μια μεγάλη κατηγορία χημικών στοιχείων που εμφανίζουν ορισμένες κοινές ιδιότητες, όπως είναι η λάμψη, η υψηλή ηλεκτρική και θερμική αγωγιμότητα, η δυνατότητα σχηματισμού ελασμάτων (ελατά) και συρμάτων (όλκιμα). Τα περισσότερα, αλλά όχι όλα, έχουν μεγάλη πυκνότητα και είναι σκληρά και ανθεκτικά. Διακρίνονται από τα αμέταλλα, που αποτελούν επίσης τη δεύτερη μεγάλη κατηγορία των στοιχείων, τόσο από τις φυσικές όσο, κυρίως, από τις χημικές τους ιδιότητες. Χαρακτηριστικά μέταλλα είναι ο σίδηρος, ο χαλκός, το αργίλιο (αλουμίνιο), το νάτριο, το ασβέστιο, ο ψευδάργυρος, το μαγνήσιο, το τιτάνιο και το ουράνιο. Με εξαίρεση τον υδράργυρο όλα τα μέταλλα σε θερμοκρασία δωματίου (20° C) είναι στερεά. Έχουν επίσης το χαρακτηριστικό αργυρό ή πλατινένιο χρώμα, με εξαίρεση τον χαλκό (ερυθρός) και τον χρυσό (κίτρινος).ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ

Τα μέταλλα είναι απαραίτητα για την καλή σωματική και πνευματική υγεία του ανθρώπου, εκτός από τα βαριά και τοξικά μέταλλα.Αστραία

Πλουτώνιο, το μέταλλο του αλχημιστή Πλούτωνα

Δακτυλίδι από Πλουτώνιο

Τα μέταλλα της μεταστοιχείωσης

Το πλουτώνιο είναι μέταλλο και όταν το πιάσεις στο χέρι σου εντυπωσιάζεσαι από τη θερμότητα που σκορπίζει. Δεν πρόκειται όμως για μια ζεστή και ακίνδυνη χειραψία.
Σωματίδια Αλφα, δηλαδή πυρήνες ηλίου (δύο πρωτόνια και δύο νετρόνια), εκπέμπονται συνεχώς κατά δισεκατομμύρια. Ελάχιστα κιλά είναι αρκετά για να φτιάξεις μια ατομική βόμβα, ενώ για να φτιάξεις μια αντίστοιχη με ουράνιο χρειάζεσαι πολύ μεγαλύτερη ποσότητα.
Γιατί το είπαν έτσι
Ο Ενρίκο Φέρμι και μία ομάδα επιστημόνων στο Πανεπιστήμιο της Ρώμης ανέφεραν ότι είχαν ανακαλύψει το στοιχείο 94 το 1934.Ο Φέρμι αποκαλούσε το στοιχείο εσπέριο (hesperium) και το ανάφερε στη διάλεξή του κατά την απονομή του βραβείου Νόμπελ το 1938.Το δείγμα ήταν στην πραγματικότητα ένα μείγμα από βάριο, κρυπτό και άλλα στοιχεία, μα αυτό δεν ήταν γνωστό εκείνη την εποχή γιατί η πυρηνική σχάση δεν είχε ανακαλυφθεί ακόμη.
 Ο Γκλεν Θ. Σίμποργκ και η ομάδα του στο Μπέρκλεϊ ήταν οι πρώτοι που παρήγαγαν πλουτώνιο Το πλουτώνιο (ακριβέστερα το ισότοπο 238Pu) παράχθηκε και απομονώθηκε για πρώτη φορά στις 14 Δεκεμβρίου 1940 και εντοπίστηκε χημικά στις 23 Φεβρουαρίου 1941. 
  Ο Glenn Seaborg (1912-1999), γιος σουηδών μεταναστών στις Ηνωμένες Πολιτείες, σπούδασε Χημεία και στη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου έγινε και αυτός μέλος της ομάδας που ασχολήθηκε με την κατασκευή της ατομικής βόμβας. Μόνο που η δική του έρευνα ήταν γύρω από την εμφάνιση ενός νέου ραδιενεργού στοιχείου, με ατομικό αριθμό 94, δηλαδή με δύο περισσότερα πρωτόνια από το ουράνιο. Έτσι από αλυσιδωτές αντιδράσεις του ουρανίου, τον Αύγουστο του 1942 κατόρθωσαν να πάρουν το νέο στοιχείο και εκεί άρχισε ο προβληματισμός για το όνομα. Κατέληξαν στο όνομα του Πλούτωνα, που ήταν και το όνομα ενός πλανήτη αλλά και του θεού του Κάτω Κόσμου και των νεκρών.
Ατομικός αριθμός: 94 Ατομικό βάρος: 244,06 Σημείο τήξης: 640 βαθμοί Κελσίου Σημείο ανάφλεξης: 135 βαθμοί Κελσίου Αριθμός ισοτόπων: 20
Χρόνος ημιζωής: 24.100 χρόνια.
 Αν κάποιος σκεφθεί να το χρησιμοποιήσει ως δηλητήριο, είναι λιγότερο δραστικό από άλλα, όπως για παράδειγμα το αρσενικό. Η βλαβερή δράση του δεν οφείλεται στις αντιδράσεις που προκαλεί, αλλά στην ακτινοβολία του. Με τη μορφή οξειδίου μπορεί να εισέλθει στον οργανισμό και εκεί εγκαθίσταται στον μυελό των οστών.
Πόλεμος και ειρήνη Τον Ιανουάριο του 2000, ύστερα από διαμαρτυρία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας το υπουργείο Ενέργειας των Ηνωμένων Πολιτειών παραδέχθηκε ότι στις βόμβες απεμπλουτισμένου ουρανίου που έριχναν στο Κοσσυφοπέδιο εναντίον των Σέρβων είχαν προσθέσει πλουτώνιο, ποσειδώνιο και αμερίκιο. Το αμερίκιο έπειτα από ραδιενεργό εκπομπή μετατρέπεται σε πλουτώνιο και οι σχετικές μελέτες έχουν δείξει ότι το πλουτώνιο αυτό είναι 200.000 φορές πιο ραδιενεργό από το ουράνιο-238.
Οι Αμερικανοί είχαν προσπαθήσει να καθησυχάσουν τους Ευρωπαίους, που φοβήθηκαν για τις μακροχρόνιες επιπτώσεις στην υγεία των στρατιωτών τους, προβάλλοντας το επιχείρημα ότι το πλουτώνιο και τα άλλα βρίσκονταν σε πολύ μικρή αναλογία. Αμέσως μετά όμως διέρρευσε μια οδηγία των ίδιων των Αμερικανών προς το στρατιωτικό προσωπικό τους και σύμφωνα με αυτήν όταν θα έμπαιναν τα στρατεύματα, Ευρωπαίοι και Αμερικανοί, στις βομβαρδισμένες περιοχές του Κοσσυφοπεδίου, έπρεπε να φορούν μάσκες, να έχουν καλυμμένο το σώμα και να μην αγγίζουν το παραμικρό. Και όχι μόνο είχαμε αυτές τις αντιφατικές ενέργειες, αλλά ξέχασαν να προειδοποιήσουν και τους πρόσφυγες που θα επέστρεφαν να κάνουν το ίδιο. Γιατί το πλουτώνιο τελικά έχει χαρακτηριστεί καρκινογόνο στοιχείο.
Η καριέρα του πλουτωνίου στις βόμβες είχε αρχίσει αρκετά πιο παλιά. Το 1943 υπήρχε ήδη ένα εργοστάσιο παραγωγής πλουτωνίου στο Oak Ridge. Βομβαρδίζοντας ουράνιο-238 με νετρόνια προκύπτει ουράνιο-239, αυτό σε μερικά λεπτά εκπέμπει ακτινοβολία -β, μετατρέπεται σε ποσειδώνιο και μέσα σε δύο ημέρες εκπέμποντας πάλι -β μετατρέπεται σε πλουτώνιο-239.
Η βόμβα στη Χιροσίμα ήταν βόμβα ουρανίου. Ήδη όμως είχε κατασκευαστεί και μια άλλη, πολύ πιο προχωρημένη. Μια σφαίρα από πλουτώνιο, με διάμετρο μόλις 9.2 εκατοστών, φτιαγμένη από δύο ημισφαίρια με μια κοιλότητα στο κέντρο γεμάτη από πολώνιο και βηρύλλιο, περιβαλλόταν από μεγάλη ποσότητα εκρηκτικών που σκοπό είχαν να δημιουργήσουν ένα πολύ δυνατό ωστικό κύμα. Αυτό συμπιέζοντας τη σφαίρα πλουτωνίου τη φέρνει σε κρίσιμη πλέον μάζα, και με τη βοήθεια των υλικών στο εσωτερικό που δίνουν άφθονα νετρόνια για αλυσιδωτές αντιδράσεις και έκλυση μεγάλης και καταστρεπτικής ενέργειας γίνεται… βόμβα.
Αυτός ήταν ο Fat Man, ο «χοντρός» που έπεσε στο Ναγκασάκι στις 9.8.1945 με εκρηκτική ισχύ όση δίνουν 21.000 τόνοι ΤΝΤ, σκοτώνοντας 70.000 και τραυματίζοντας 100.000 ανθρώπους.
 Ένα γραμμάριο πλουτωνίου δίνει τόση ενέργεια όση και ένας τόνος πετρελαίου. Πλουτώνιο-238 έχει χρησιμοποιηθεί και ως πηγή ενέργειας σε εξοπλισμό επάνω σε διαστημόπλοια όπως το Απόλλων 14 και το Voyager και σε παλαιότερης κοπής βηματοδότες.
 Ποιος είναι ο πιο εντυπωσιακός αριθμός σε σχέση με το πλουτώνιο;
Έχει σχέση με τη διαλυτότητα του στοιχείου στο νερό. Ένα εκατομμύριο λίτρα νερού μπορούν να διαλύσουν μόλις κάποια άτομα οξειδίου του πλουτωνίου. Αυτό βγήκε όταν μπήκε το θέμα φύλαξης του πλουτωνίου από ατομικές βόμβες που τέθηκαν σε αχρηστία. Έκλεισαν το πλουτώνιο σε στήλες από γυαλί αναμεμειγμένο με γαδολίνιο και κάδμιο, στοιχεία γνωστά για τη μεγάλη απορροφητικότητά τους σε νετρόνια  και τα έθαψαν στα βουνά της Νεβάδας.
Αλλά ο πρόεδρος Ομπάμα σταμάτησε τη διαδικασία υπό τον φόβο ότι κάποτε νερό και οξείδωση θα διαλύσουν τις στήλες, στη συνέχεια θα αρχίσει να συσσωρεύεται πλουτώνιο τόσο ώστε θα υπερβεί την κρίσιμη μάζα που απαιτείται για να έχουμε έκρηξη. Οι ειδικοί λοιπόν του απήντησαν ότι αυτό δεν μπορεί να γίνει λόγω της εξαιρετικά περιορισμένης διαλυτότητας του πλουτωνίου.
Ο πλανήτης Πλούτων από τον Κλάιντ Τόμπω ανακαλύφθηκε στις 18 Φεβρουαρίου 1930 και βρισκόταν στο ζώδιο του Καρκίνου.
Σήμερα βρίσκεται στον Αιγόκερω από το 2008


ΤΟ ΒΗΜΑ
ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ

Αστραία

Οι Έλληνες Αλχημιστές

Ο προσωκρατικός φιλόσοφος Ζήνων ο Ελεάτης δείχνει στους μαθητές του τις πόρτες της αλήθειας (veritas) και του ψεύδους (falsitas). Τοιχογραφία στη Βιβλιοθήκη El Escorial της Μαδρίτης.


Εμπεδοκλής (495 - 435 π.Χ.)
Λεύκιππος (5ος αιώνα π.Χ., δάσκαλος του Δημόκριτου)
Δημόκριτος (460-370 π.Χ.)
Πλάτων (428-348 π.Χ.)
Αριστοτέλης (384-322 π.Χ.)
Επίκουρος(341 - 270 π.Χ.) 

Οι Αρχαίοι 'Ελληνες Φιλόσοφοι και η Συμβολή τους στη Χημεία

Ως ο αρχαιότερος 'Ελληνας αλχημιστής αναφέρεται ο Ερμής ο Τρισμέγιστος (Λατ. Mercurius ter Maximus). Το πιο πιθανό είναι να πρόκειται για φανταστικό πρόσωπο, μια ενσάρκωση θεότητας που συνδύαζε τον θεό των Ελλήνων Ερμή με τον σεληνιακό θεό των Αιγυπτίων Θωθ (Thoth), θεό-προστάτη των αστρολόγων και των αλχημιστών. Οι αλχημιστές του μεσαίωνα απέδιδαν στον Τρισμέγιστο Ερμή πλήθος ανακαλύψεων (γλώσσα, αλφάβητο, γεωμετρία, αριθμητική, ιατρική).
Του απέδιδαν την τριπλή ιδιότητα του μέγιστου των φιλοσόφων, του μέγιστου των βασιλέων και του μέγιστου των ιερέων. Στον Τρισμέγιστο Ερμή αποδίδονται πολλά ελληνικά συγγράμματα της Ελληνιστικής Αιγύπτου που γράφηκαν κατά τη ρωμαϊκή εποχή. Στη λατρεία του Τρισμέγιστου Ερμή επιδίδεται το φιλοσοφικό κίνημα του ερμητισμού (hermetism), το οποίο ξεκίνησε από την Ελληνιστική Αίγυπτο. Ο ερμητισμός ήταν ένα μεταφυσικό σύστημα και ένα σώμα συστηματοποιημένων μαγικών, μαντικών, αστρολογικών και αλχημιστικών πρακτικών. Κύριο χαρακτηριστικό του ερμητισμού ήταν η αντίσταση στην κυριαρχία τόσο της καθαρής λογικής, όσο και κάθε δογματικής πίστης. Η έκφραση ερμητική τέχνη, αποτελεί όρο τον οποίο χρησιμοποιούσαν οι αλχημιστές για να περιγράψουν την τέχνη τους, που στην αρχαιότητα μόνο ιερείς είχαν το δικαίωμα να ασκούν και να γνωρίζουν τα μυστικά της. Οι αλχημιστές συχνά πραγματοποιούσαν αποστάξεις και χρειάζονταν καλά "σφραγισμένες" αποστακτικές συσκευές (άμβυκες) ή ερμητικά κλειστές.
 Οι αλχημιστές θεωρούσαν τους εαυτούς τους Ερμητικούς, έχοντας αποδεχθεί τη φιλοσοφία του Ερμή του Τρισμέγιστου, του ερμητισμού και χαρακτήριζαν τις γνώσεις τους ως ερμητικές .

 'Ενας διάσημος αλχημιστής της Ελληνιστικής Αιγύπτου ήταν ο Ζώσιμος ο Πανοπολίτης (Zosimos of Panopolis). Γεννήθηκε στην Πανόπολη (σήμερα El Akhmim) της νότιας Αιγύπτου κατά τέλη του 4ου μ.Χ. Οι αλχημιστές των ισλαμικών χωρών, αλλά και της Ευρώπης του μεσαίωνα, όπως και οι νεότεροί τους, τον θεωρούσαν ως έναν από τους μεγαλύτερους αλχημιστές όλων των εποχών. Ο Ζώσιμος συνέγραψε πλήθος συγγραμμάτων (αναφέρονται εικοσιοκτώ βιβλία) πολλά από τα οποία μεταφράστηκαν στην Αραβική και Συριακή γλώσσα, ωστόσο μόνο τμήματα από αυτά έχουν σωθεί. Στα αποσπάσματα αυτά γίνεται αναφορά στην οξείδωση του υδραργύρου, σε κάποιο περίεργο βάμμα το οποίο μετατρέπει τον άργυρο σε χρυσό, όπως και σε κάποιο ιερό ύδωρ ("πανάκεια") που θεραπεύει κάθε αρρώστια. Αυτά τα αποσπάσματα επηρέασαν τους μετέπειτα αλχημιστές και τους ώθησαν στη μανιώδη αναζήτηση αυτών των ουσιών. Στον ναό του θεού Σέραπη, το Σεράπειο (Serapeum) της Αλεξάνδρειας φαίνεται πως υπήρχαν άφθονα συγγράμματα Ελλήνων αλχημιστών και γενικότερα επιστημόνων. Δυστυχώς ο ναός αυτός καταστράφηκε το 391 μ.Χ. από πλήθη φανατικών χριστιανών, που είχαν απαγορέψει την είσοδο των πολιτών στους αρχαίους ναούς, σε ένα γενικότερο πλαίσιο διωγμών των εθνικών και των παγανιστών, δηλ. των οπαδών των αρχαίων θρησκειών.

 Οι διωγμοί εκείνης της εποχής οδήγησαν πολλούς 'Eλληνες σοφούς να καταφύγουν στην Περσία, τη μόνη χώρα εκείνης της εποχής που ήταν προοδευτική και ανοικτή σε κάθε φιλοσοφικό ρεύμα ή θρησκευτικό κίνημα. Οι 'Ελληνες αυτοί και οι γνώσεις που μετέφεραν συνέβαλαν ουσιαστικά στη μετέπειτα εκπληκτική ανάπτυξη της επιστήμης και τεχνολογίας των ισλαμικών χωρών. Οι καταστροφές του Σεραπείου και της Βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας (που ολοκληρώθηκε το 642 μ.Χ. από τους 'Αραβες) είχαν ως αποτέλεσμα την απώλεια σωρευμένης επιστημονικής γνώσης αιώνων. Κύριο αποτέλεσμα αυτών των διωγμών ήταν η Ευρώπη να βυθιστεί στον Σκοτεινό Μεσαίωνα για τους επόμενους αιώνες. Κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει σε ποιο στάδιο εξέλιξης θα βρισκόταν η σημερινή επιστήμη και τεχνολογία, αλλά και ο κόσμος γενικότερα, αν δεν γίνονταν οι καταστροφές αυτές.


Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ  ΧΗΜΕΙΑΣ

Αστέρια της Αθηνάς

Ο Ήλιος της Βεργίνας στην Ασπίδα της Αθηνάς. 

Το Αστέρι της Βεργίνας σε Μοριακή Κλίμακα 

Το γνωστό Μακεδονικό Σύμβολο της Δυναστείας του Φιλίππου, το δεκαεξάκτινο Αστέρι της Βεργίνας, έδωσε το έναυσμα σε Ερευνητική Ομάδα του Πανεπιστημίου Αθηνών, με επικεφαλής τον Καθηγητή Νίκο Χατζηχρηστίδη, να συνθέσει μεγαλομόρια (πολυμερή) με το ίδιο σχήμα. Οι οκτώ από τους δεκάξι κλάδους του αστεροειδούς αυτού πολυμερούς αποτελούνται από πολυστυρένιο (πλαστικό) ενώ οι υπόλοιποι οκτώ από πολυισοπρένιο (καουτσούκ). Η σύνθεση ενός τέτοιου μεγαλομορίου, που διήρκησε δύο χρόνια, πραγματοποιήθηκε με μια ειδικευμένη τεχνική, που εφαρμόζεται σε ελάχιστα Εργαστήρια στον κόσμο και έχει αναπτυχθεί από την Ερευνητική Ομάδα του Πανεπιστημίου Αθηνών. 

Η σημασία ενός τέτοιου υλικού εκτός από την ομοιότητά του με το Ελληνικό σύμβολο, είναι μεγάλη γιατί συνδυάζει τις ιδιότητες δύο διαφορετικών υλικών (πολυστυρένιο και πολυισοπρένιο) σε ένα μόριο. Λόγω της πρωτότυπης δομής τους, το υλικό αυτό εμφανίζει ξεχωριστές ιδιότητες με μεγάλο ενδιαφέρον τόσο από ακαδημαϊκή σκοπιά (μελέτη φυσικών νόμων που διέπουν τα μεγαλομόρια) όσο και σε επίπεδο εφαρμογών (συμβατοποίηση μιγμάτων πλαστικών, τροποποίηση επιφανειών κλπ).

Τα πολυμερή είναι μόρια μεγάλου μοριακού βάρους που αποτελούνται από μια ή περισσότερες επαναλαμβανόμενες δομικές μονάδες. Το μοριακό βάρος τέτοιων μεγαλομορίων κυμαίνεται από μερικές χιλιάδες ως εκατομμύρια. Για λόγους σύγκρισης, το νερό έχει μοριακό βάρος 18, η αλκοόλη 46 και η ζάχαρη 342.

Η παρασκευή πολυμερικών αλυσίδων που έχουν όλες το ίδιο περίπου μοριακό βάρος καθώς και η σύνδεση τους σε ένα κοινό κέντρο για το σχηματισμό της αστεροειδούς δομής είναι τα κυριότερα σημεία της πρωτοποριακής αυτής εργασίας.

Ομηρική Αλχημεία

"Το σιδηρουργείου του Ηφαίστου", έργο του Ντιέγκο Βελάσκεθ.

Ένας χημικός διαβάζει Όμηρο

[...] Αλήθεια τι το ξεχωριστό θα μπορούσε να βρει στα έπη του Ομήρου ένας χημικός; Και τι θα παρουσίαζε κάποιο γενικότερο ενδιαφέρον; [...]

Πολλές αναφορές συναντά κανείς στα έπη του Ομήρου για τα δύο κυριότερα μέταλλα της εποχής του, το χαλκό και το σίδηρο, τα οποία ο άνθρωπος έχει ήδη μάθει να εξάγει από τα μεταλλεύματα τους, να τα λιώνει, να τα χύνει σε καλούπια, να τα σφυρηλατεί και να τα διαμορφώνει σε αντικείμενα [...]

Αν κρίνουμε από τη συχνότητα αναφορών, το πιο διαδεδομένο μέταλλο στην ομηρική εποχή πρέπει να ήταν ο χαλκός. Τα μεταλλεία του βρισκόταν κυρίως στην Κύπρο, στην οποία το μέταλλο οφείλει το λατινικό του όνομα (cuprum),καθώς και το συσχετισμό του από τους αλχημιστές με την Κύπρη, δηλαδή την Αφροδίτη. Από την Οδύσσεια μαθαίνουμε ότι χαλκός υπήρχε επίσης στην Ετρουρία, όπου σκόπευε να πάει ο ψευτο-Μέντης, για ν' ανταλλάξει με χαλκό το φορτίο σιδήρου του πλοίου του.

Στις πολυάριθμες συναντήσεις με το χαλκό, θα τον βρούμε συχνά ως διακοσμητικό-χρηστικό υλικό, οπότε είναι “θεσπέσιος”. Άλλοτε πάλι αναφέρεταιως πολεμικό-φονικό υλικό με την έννοια του όπλου, και χαρακτηρίζεται με τηπληθώρα επιθέτων, όπως κρύος, άσπλαχνος, κοφτερός, φοβερός κτλ. Ένας πολεμιστής, κυριολεκτικά ή μεταφορικά, είναι “χάλκεος” ή “παγχάλκεος” ή “χαλκοχίτων”. Πραγματικά, οι “εύχαλκες” περικεφαλαίες, οι ασπίδες, οι ζωστήρες, οι κνημίδες και γενικά οι πανοπλίες ήταν δερμάτινες, με χάλκινη επένδυση. Όταν πρόκειται για θεϊκά όπλα, τα υλικά αναβαθμίζονται: συνήθως είναι χρυσός και άργυρος. Από την ανταλλαγή όπλων μεταξύ Γλαύκου και Διομήδη, όπου τα χρυσά έχουν αποτιμηθεί σε 100 βόδια και τα χάλκινα σε 9, μπορούμε να συμπεράνουμε ότι η αξία του χρυσού ήταν περίπου δεκαπλάσια από του χαλκού, ό,τι ισχύει δηλαδή και σήμερα.

Οι αιχμές των δοράτων, τα τσεκούρια ως όπλα, τα ασημοκάρφωτα σπαθιά και τα μαχαίρια ήταν κυρίως χάλκινα ενώ οι αιχμές των βελών ήταν σιδερένιες. Ακόμη, τα πλοία είχαν την πλώρη τους ντυμένη με φύλλα χαλκού. Στα χάλκινα αντικείμενα καθημερινής χρήσης αναφέρονται λέβητες, πανέρια και τρίφτες τυριού. Τα σύνεργα των χαλκιάδων περιγράφονται σε διάφορες ευκαιρίες να είναι φυσερά, τσιμπίδες, σφυριά και το αμόνι. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το χάλκινο σπίτι-εργαστήρι του Ήφαιστου, που θα έπρεπε να ανακηρυχθεί πατέρας ή μάλλον παππούς της ρομποτικής. Εδώ συναντούμε τα πρώτα μηχανικά αυτόματα: εκτός από τα φυσερά, υπάρχουν χρυσές υπηρέτριες-ρομπότ “που μοιάζουν ζωντανές” και τρίποδες λέβητες με ρόδες, προορισμένοι να τρέχουν από μόνοι τους στις συγκεντρώσεις των θεών!