Βραβείο ΠΟΛΥΚΑΣΤΗ

 ΒΡΑΒΕΙΟ ΠΟΛΥΚΑΣΤΗΣ

Το λουτρό της Πολυκάστης εφηβείας
η ενηλικίωση του Τηλέμαχου

Πώς και τι «θεραπεύει» η Πολυκάστη στον Τηλέμαχο στο λουτρό της Πύλου;

Αυτή είναι η ερώτηση της Πολυκάστης — της Θεραπεύτριας.

Στη γ΄ ραψωδία της Οδύσσειας, στην Πύλο, η Πολυκάστη, η νεότερη κόρη του Νέστορα, λούζει τον Τηλέμαχο, τον αλείφει με λάδι και τον ντύνει με χιτώνα και χλαμύδα.

Και τότε ο Όμηρος μάς δίνει μια αξιοπρόσεκτη εικόνα του νεαρού Τηλέμαχου: βγαίνει από το λουτρό «δέμας ἀθανάτοισιν ὁμοῖος» — στην όψη και την κορμοστασιά όμοιος με τους αθανάτους.

Είναι απλώς μια σκηνή φιλοξενίας και σωματικής περιποίησης;

Ή μήπως το λουτρό λειτουργεί και ως αφηγηματικό σημείο μετάβασης;

Τι συμβολίζουν το νερό, το λάδι και η αλλαγή των ενδυμάτων;

Γιατί ο ποιητής επιλέγει αμέσως μετά το λουτρό να παρουσιάσει τον Τηλέμαχο μεταμορφωμένο στην όψη;

Υπάρχει σχέση ανάμεσα στη σκηνή αυτή και στην πορεία ενηλικίωσης του νέου που έχει εγκαταλείψει για πρώτη φορά την Ιθάκη αναζητώντας τον πατέρα του;

Και τι ακριβώς εννοούμε όταν χρησιμοποιούμε εδώ τη λέξη «θεραπεία»;

Θεραπεύεται το σώμα από την κούραση του ταξιδιού; Η ανασφάλεια του νέου; Η εικόνα που έχει για τον εαυτό του; Ή μήπως δεν πρέπει καθόλου να μιλήσουμε για «θεραπεία» και έχουμε μπροστά μας απλώς έναν ομηρικό κανόνα φιλοξενίας;

Αυτό ακριβώς καλείται να ερευνήσει η απάντηση.

Γεγονός, κείμενο, ερμηνεία — και τα όριά τους.

Το Βραβείο «ΠΟΛΥΚΑΣΤΗ» θα απονεμηθεί σε εκείνη που θα απαντήσει με τον πιο ολοκληρωμένο, τεκμηριωμένο και δημιουργικό τρόπο στην ερώτηση:

Πώς και τι «θεραπεύει» η Πολυκάστη στον Τηλέμαχο στο λουτρό της Πύλου;

Η βραβευόμενη θα προσκληθεί να συμμετάσχει στο Προεδρείο του Συνεδρίου.

Σύγχρονα Ομηρικά Έπη

Αστραία

Βραβείο ΤΗΛΕΜΑΧΟΣ

 

ΟΜΗΡΙΚΟ_ΣΥΝΕΔΡΙΟ, ΒΡΑΒΕΙΟ, ΤΗΛΕΜΑΧΟΣ

ΒΡΑΒΕΙΟ ΤΗΛΕΜΑΧΟΥ

Γιατί ο Όμηρος, ακριβολόγος των ονομάτων ονομάζει τον γιο του Οδυσσέα Τηλέμαχο και όχι Αγχέμαχο;

Αυτή είναι η ερώτηση του ΝΕΟ Τηλέμαχου — του Νέου.

Τα ονόματα στα Ομηρικά Έπη δεν είναι πάντοτε απλές ετικέτες. Μπορούν να συνομιλούν με την καταγωγή, τον χαρακτήρα, τις πράξεις, τη μοίρα ή τη θέση ενός προσώπου μέσα στην αφήγηση.

Τι μας λέει λοιπόν το ίδιο το όνομα Τηλέμαχος;

Τι σημαίνουν τα συνθετικά του;

Τι θα άλλαζε αν στη θέση του τηλε- υπήρχε το ἀγχι-, το κοντά;

Γιατί ο γιος ενός από τους σημαντικότερους πολεμιστές της Τροίας φέρει ένα όνομα που μας αναγκάζει να σκεφτούμε τη σχέση του με τη μάχη και την απόσταση;

Έχει σημασία ότι γεννιέται λίγο πριν από την αναχώρηση του Οδυσσέα και μεγαλώνει μακριά από τον πατέρα του και μακριά από τον Τρωικό Πόλεμο;

Πώς σχετίζεται το όνομά του με τη δική του πορεία στην Οδύσσεια, με την αναζήτηση του πατέρα, την ενηλικίωσή του και τελικά με τη στιγμή κατά την οποία καλείται ο ίδιος να σταθεί απέναντι στη σύγκρουση;

Και κυρίως:

Το όνομα περιγράφει απλώς τον Τηλέμαχο ή αποτελεί μέρος της ομηρικής σκέψης γύρω από τον χαρακτήρα του;

Δεν ζητούμε μια εύκολη ετυμολογική απάντηση.

Ζητούμε να ερευνηθούν η λέξη, το ομηρικό κείμενο, ο χαρακτήρας και η πορεία του προσώπου — και να εξεταστεί αν και πώς συνδέονται μεταξύ τους.

Το Βραβείο «ΤΗΛΕΜΑΧΟΣ» θα απονεμηθεί σε εκείνον που θα απαντήσει με τον πιο ολοκληρωμένο, τεκμηριωμένο και δημιουργικό τρόπο στην ερώτηση.

Ο βραβευόμενος θα προσκληθεί να συμμετάσχει στο Προεδρείο του Συνεδρίου.

Σύγχρονα Ομηρικά Έπη

Αστραία

Κβαντικά Ερωτήματα Απροσδιοριστίας

 

ΚΒΑΝΤΙΚΗ, ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ, ΟΔΥΣΣΕΑΣ, ΑΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΑ

1. Η Αρχή της Ομηρικής Απροσδιοριστίας

Είναι νεκρός ή ζωντανός ο Οδυσσέας μέσα στο κουτί των Ομηρικών Επών;

Αν κλείσουμε τον Οδυσσέα μέσα στο περίφημο «κουτί» του Σρέντινγκερ και αντί για γάτα βάλουμε έναν πολυμήχανο Ιθακήσιο, τα πράγματα περιπλέκονται επικίνδυνα. 😄

Μέχρι να ανοίξουμε το κουτί —δηλαδή μέχρι να ανοίξουμε την Οδύσσεια και να παρατηρήσουμε σε ποιο σημείο της αφήγησης βρισκόμαστε— ο Οδυσσέας μπορεί, στο παιχνίδι της αναλογίας μας, να θεωρηθεί συγχρόνως «νεκρός» και «ζωντανός»: νεκρός για όσους τον θεωρούν χαμένο, ζωντανός για τον ίδιο και για τον αναγνώστη που γνωρίζει την πορεία του.

Και εδώ αρχίζει η Ομηρική Αρχή της Απροσδιοριστίας:

Δεν μπορείς να γνωρίζεις την κατάσταση του Οδυσσέα χωρίς να ανοίξεις τα Έπη. Και μόλις τα ανοίξεις, ο Οδυσσέας παύει να είναι απροσδιόριστος: γίνεται αφήγηση, πράξη και παρουσία.

Και υπάρχει ακόμη ωραιότερη  κβαντική σκανδαλιά: ο Οδυσσέας ως ιστορικό πρόσωπο είναι απροσδιόριστος· ο Οδυσσέας ως ομηρικός ήρωας είναι απολύτως ζωντανός μέσα στο κείμενο.

Άρα η πρώτη μας κβαντο-ομηρική ερώτηση μπορεί να μείνει έτσι, κοφτή και δυνατή:

«Είναι νεκρός ή ζωντανός ο Οδυσσέας μέσα στο κουτί των Ομηρικών Επών; Και ποιος πρέπει να ανοίξει το κουτί για να το μάθουμε;»

Εδώ ο Σρέντινγκερ μάλλον αρχίζει να ψάχνει τη γάτα του, γιατί του βάλαμε μέσα τον Οδυσσέα και αυτός είναι ικανός να δραπετεύσει και από το κουτί.... πριν το ανοίξουμε

Σύγχρονα κβαντικά Έπη

Αστραία