Ραψωδία ο : Τηλεμάχου πρὸς Εὔμαιον ἄφιξις.
Η
Αθηνά παρουσιάζεται στον Τηλέμαχο που είναι ακόμη στην Σπάρτη, τον
παρακινεί να επιστρέψει στην Ιθάκη και τον συμβουλεύει πώς ν’ αποφύγει
την ενέδρα των μνηστήρων. Ο Τηλέμαχος φεύγει με πλούσια δώρα του
Μενέλαου και της Ελένης και, πριν μπει στην πόλη της Πύλου, επιβιβάζεται
στο πλοίο του και ξεκινά. Μαζί του παίρνει και τον μάντη Θεοκλύμενο,
φυγάδα από το Άργος για φόνο που έκανε εκεί. Στην Ιθάκη ο
ζητιάνος-Οδυσσέας προσποιείται ότι θέλει να ξεκινήσει αμέσως για το
παλάτι αλλά ο Εύμαιος τον συμβουλεύει να περιμένει τον Τηλέμαχο. Μιλά
ύστερα για την άθλια ζωή του πατέρα του Οδυσσέα Λαέρτη, για τον θάνατο
της μητέρας του από μαρασμό και διηγείται και την δική του θλιβερή
ιστορία. Τέλος, φτάνει ο Τηλέμαχος.
ὣς ἔφατ', αὐτίκα δὲ χρυσόθρονος ἤλυθεν Ἠώς.
ἀγχίμολον δέ σφ' ἦλθε βοὴν ἀγαθὸς Μενέλαος,
ἀνστὰς ἐξ εὐνῆς, Ἑλένης πάρα καλλικόμοιο.
τὸν δ' ὡς οὖν ἐνόησεν Ὀδυσσῆος φίλος υἱός,
σπερχόμενός ῥα χιτῶνα περὶ χροῒ σιγαλόεντα 60
δῦνεν καὶ μέγα φᾶρος ἐπὶ στιβαροῖς βάλετ' ὤμοις
ἥρως, βῆ δὲ θύραζε, παριστάμενος δὲ προσηύδα
Τηλέμαχος, φίλος υἱὸς Ὀδυσσῆος θείοιο·
"Ἀτρεΐδη Μενέλαε διοτρεφές, ὄρχαμε λαῶν,
ἤδη νῦν μ' ἀπόπεμπε φίλην ἐς πατρίδα γαῖαν·
ἤδη γάρ μοι θυμὸς ἐέλδεται οἴκαδ' ἱκέσθαι."
τὸν δ' ἠμείβετ' ἔπειτα βοὴν ἀγαθὸς Μενέλαος·
"Τηλέμαχ', οὔ τί σ' ἐγώ γε πολὺν χρόνον ἐνθάδ' ἐρύξω
ἱέμενον νόστοιο· νεμεσσῶμαι δὲ καὶ ἄλλῳ
ἀνδρὶ ξεινοδόκῳ, ὅς κ' ἔξοχα μὲν φιλέῃσιν, 70
ἔξοχα δ' ἐχθαίρῃσιν· ἀμείνω δ' αἴσιμα πάντα.
ἶσόν τοι κακόν ἐσθ', ὅς τ' οὐκ ἐθέλοντα νέεσθαι
ξεῖνον ἐποτρύνῃ καὶ ὃς ἐσσύμενον κατερύκῃ.
Έτσι είπε και αμέσως ήλθε η
χρυσόθρονη αυγή.
Αμέσως κοντά τους πλησίασε ο βοήν αγαθός Μενέλαος
Αυτόν μόλις ενόησε του Οδυσσέα ο προσφιλής γιος
Με βιασύνη τον λαμπρό χιτώνα ενδύθηκε και μέγα μανδύα στους στιβαρούς
ώμους έβαλε ο ήρως, στην θύρα "έξοδο" κοντά στάθηκε και είπε :
Ατρείδη Μενέλαε πρόπεμψε με στην πατρίδα γαία γιατί η καρδιά μου θέλει οίκαδε
να γυρίσει. Απαντώντας ο Μενέλαος του λέει: Δεν
θα σε κρατήσω άλλο εδώ αφού επιθυμείς νόστο και θυμώνω με όποιον άνδρα ξενόδοκο υπερβολικά αγαπά και
τον κατακρατεί.
Καλύτερον το πρέπον πάντα.
