Κβαντικά Ερωτήματα Απροσδιοριστίας

 

ΚΒΑΝΤΙΚΗ, ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ, ΟΔΥΣΣΕΑΣ, ΑΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΑ

1. Η Αρχή της Ομηρικής Απροσδιοριστίας

Είναι νεκρός ή ζωντανός ο Οδυσσέας μέσα στο κουτί των Ομηρικών Επών;

Αν κλείσουμε τον Οδυσσέα μέσα στο περίφημο «κουτί» του Σρέντινγκερ και αντί για γάτα βάλουμε έναν πολυμήχανο Ιθακήσιο, τα πράγματα περιπλέκονται επικίνδυνα. 😄

Μέχρι να ανοίξουμε το κουτί —δηλαδή μέχρι να ανοίξουμε την Οδύσσεια και να παρατηρήσουμε σε ποιο σημείο της αφήγησης βρισκόμαστε— ο Οδυσσέας μπορεί, στο παιχνίδι της αναλογίας μας, να θεωρηθεί συγχρόνως «νεκρός» και «ζωντανός»: νεκρός για όσους τον θεωρούν χαμένο, ζωντανός για τον ίδιο και για τον αναγνώστη που γνωρίζει την πορεία του.

Και εδώ αρχίζει η Ομηρική Αρχή της Απροσδιοριστίας:

Δεν μπορείς να γνωρίζεις την κατάσταση του Οδυσσέα χωρίς να ανοίξεις τα Έπη. Και μόλις τα ανοίξεις, ο Οδυσσέας παύει να είναι απροσδιόριστος: γίνεται αφήγηση, πράξη και παρουσία.

Και υπάρχει ακόμη ωραιότερη  κβαντική σκανδαλιά: ο Οδυσσέας ως ιστορικό πρόσωπο είναι απροσδιόριστος· ο Οδυσσέας ως ομηρικός ήρωας είναι απολύτως ζωντανός μέσα στο κείμενο.

Άρα η πρώτη μας κβαντο-ομηρική ερώτηση μπορεί να μείνει έτσι, κοφτή και δυνατή:

«Είναι νεκρός ή ζωντανός ο Οδυσσέας μέσα στο κουτί των Ομηρικών Επών; Και ποιος πρέπει να ανοίξει το κουτί για να το μάθουμε;»

Εδώ ο Σρέντινγκερ μάλλον αρχίζει να ψάχνει τη γάτα του, γιατί του βάλαμε μέσα τον Οδυσσέα και αυτός είναι ικανός να δραπετεύσει και από το κουτί.... πριν το ανοίξουμε

Σύγχρονα κβαντικά Έπη

Αστραία