Τρίτη 6 Οκτωβρίου 2026

Βραβείο ΤΗΛΕΜΑΧΟΣ

 

ΟΜΗΡΙΚΟ_ΣΥΝΕΔΡΙΟ, ΒΡΑΒΕΙΟ, ΤΗΛΕΜΑΧΟΣ


ΒΡΑΒΕΙΟ ΤΗΛΕΜΑΧΟΥ

Γιατί ο Όμηρος, ακριβολόγος των ονομάτων ονομάζει τον γιο του Οδυσσέα Τηλέμαχο και όχι Αγχέμαχο;

Αυτή είναι η ερώτηση του ΝΕΟ Τηλέμαχου — του Νέου.

Τα ονόματα στα Ομηρικά Έπη δεν είναι πάντοτε απλές ετικέτες. Μπορούν να συνομιλούν με την καταγωγή, τον χαρακτήρα, τις πράξεις, τη μοίρα ή τη θέση ενός προσώπου μέσα στην αφήγηση.

Τι μας λέει λοιπόν το ίδιο το όνομα Τηλέμαχος;

Τι σημαίνουν τα συνθετικά του;

Τι θα άλλαζε αν στη θέση του τηλε- υπήρχε το ἀγχι-, το κοντά;

Γιατί ο γιος ενός από τους σημαντικότερους πολεμιστές της Τροίας φέρει ένα όνομα που μας αναγκάζει να σκεφτούμε τη σχέση του με τη μάχη και την απόσταση;

Έχει σημασία ότι γεννιέται λίγο πριν από την αναχώρηση του Οδυσσέα και μεγαλώνει μακριά από τον πατέρα του και μακριά από τον Τρωικό Πόλεμο;

Πώς σχετίζεται το όνομά του με τη δική του πορεία στην Οδύσσεια, με την αναζήτηση του πατέρα, την ενηλικίωσή του και τελικά με τη στιγμή κατά την οποία καλείται ο ίδιος να σταθεί απέναντι στη σύγκρουση;

Και κυρίως:

Το όνομα περιγράφει απλώς τον Τηλέμαχο ή αποτελεί μέρος της ομηρικής σκέψης γύρω από τον χαρακτήρα του;

Δεν ζητούμε μια εύκολη ετυμολογική απάντηση.

Ζητούμε να ερευνηθούν η λέξη, το ομηρικό κείμενο, ο χαρακτήρας και η πορεία του προσώπου — και να εξεταστεί αν και πώς συνδέονται μεταξύ τους.

Το Βραβείο «ΤΗΛΕΜΑΧΟΣ» θα απονεμηθεί σε εκείνον που θα απαντήσει με τον πιο ολοκληρωμένο, τεκμηριωμένο και δημιουργικό τρόπο στην ερώτηση.

Ο βραβευόμενος θα προσκληθεί να συμμετάσχει στο Προεδρείο του Συνεδρίου.
Σύγχρονα Ομηρικά Έπη

Αστραία

Κβαντικά Ερωτήματα Απροσδιοριστίας

 

ΚΒΑΝΤΙΚΗ, ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ, ΟΔΥΣΣΕΑΣ, ΑΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΑ

1. Η Αρχή της Ομηρικής Απροσδιοριστίας

Είναι νεκρός ή ζωντανός ο Οδυσσέας μέσα στο κουτί των Ομηρικών Επών;

Αν κλείσουμε τον Οδυσσέα μέσα στο περίφημο «κουτί» του Σρέντινγκερ και αντί για γάτα βάλουμε έναν πολυμήχανο Ιθακήσιο, τα πράγματα περιπλέκονται επικίνδυνα. 😄

Μέχρι να ανοίξουμε το κουτί —δηλαδή μέχρι να ανοίξουμε την Οδύσσεια και να παρατηρήσουμε σε ποιο σημείο της αφήγησης βρισκόμαστε— ο Οδυσσέας μπορεί, στο παιχνίδι της αναλογίας μας, να θεωρηθεί συγχρόνως «νεκρός» και «ζωντανός»: νεκρός για όσους τον θεωρούν χαμένο, ζωντανός για τον ίδιο και για τον αναγνώστη που γνωρίζει την πορεία του.

Και εδώ αρχίζει η Ομηρική Αρχή της Απροσδιοριστίας:

Δεν μπορείς να γνωρίζεις την κατάσταση του Οδυσσέα χωρίς να ανοίξεις τα Έπη. Και μόλις τα ανοίξεις, ο Οδυσσέας παύει να είναι απροσδιόριστος: γίνεται αφήγηση, πράξη και παρουσία.

Και υπάρχει ακόμη ωραιότερη  κβαντική σκανδαλιά: ο Οδυσσέας ως ιστορικό πρόσωπο είναι απροσδιόριστος· ο Οδυσσέας ως ομηρικός ήρωας είναι απολύτως ζωντανός μέσα στο κείμενο.

Άρα η πρώτη μας κβαντο-ομηρική ερώτηση μπορεί να μείνει έτσι, κοφτή και δυνατή:

«Είναι νεκρός ή ζωντανός ο Οδυσσέας μέσα στο κουτί των Ομηρικών Επών; Και ποιος πρέπει να ανοίξει το κουτί για να το μάθουμε;»

Εδώ ο Σρέντινγκερ μάλλον αρχίζει να ψάχνει τη γάτα του, γιατί του βάλαμε μέσα τον Οδυσσέα και αυτός είναι ικανός να δραπετεύσει και από το κουτί.... πριν το ανοίξουμε

Σύγχρονα κβαντικά Έπη

Αστραία

Δευτέρα 5 Οκτωβρίου 2026

Βραβείο ΑΛΚΙΝΟΟΣ

 

ΟΜΗΡΙΚΟ_ΣΥΝΕΔΡΙΟ, 

ΒΡΑΒΕΙΟ ΑΛΚΙΝΟΟΣ

Πώς θα μπορούσε να δημιουργηθεί ένα διεθνές συμβούλιο ανθρώπων, επιλεγμένων με κριτήρια αρετής και δικαιοσύνης, με σκοπό την ειρήνη στη Γη;

Αυτή είναι η ερώτηση του Αλκίνοου.

Η ειρήνη αποτελεί ένα από τα αρχαιότερα και δυσκολότερα αιτήματα της ανθρωπότητας. Δεν αρκεί όμως να την ευχόμαστε. Το ερώτημα είναι αν μπορούμε να δημιουργήσουμε θεσμούς ικανούς να την υπηρετούν πραγματικά.

Ποιοι άνθρωποι θα μπορούσαν να συμμετέχουν σε ένα τέτοιο διεθνές συμβούλιο;

Με ποια κριτήρια θα επιλέγονταν;

Ποιος θα επέλεγε εκείνους που θα επιλέξουν;

Πώς θα εκπροσωπούνταν διαφορετικοί λαοί, πολιτισμοί και τρόποι σκέψης;

Πώς θα εξασφαλιζόταν η ανεξαρτησία του από κρατικά, οικονομικά, πολιτικά, θρησκευτικά και άλλα συμφέροντα;

Πώς θα ελέγχονταν οι ίδιοι οι άνθρωποι που θα συμμετείχαν σε αυτό;

Ποιες αρμοδιότητες θα είχε και, κυρίως, ποια θα ήταν τα όρια της εξουσίας του;

Γιατί ακόμη και ένας θεσμός που δημιουργείται με τις καλύτερες προθέσεις χρειάζεται κανόνες, διαφάνεια, έλεγχο και λογοδοσία.

Δεν αναζητούμε λοιπόν απλώς μια όμορφη ουτοπία.

Αναζητούμε μια πρόταση που να μπορεί να απαντήσει στο δύσκολο ερώτημα:

Πώς μετατρέπεται η αρετή και η δικαιοσύνη από προσωπικό ιδανικό σε συλλογικό θεσμό, χωρίς ο θεσμός να μετατραπεί σε νέα μορφή εξουσίας;

Το Βραβείο «ΑΛΚΙΝΟΟΣ» θα απονεμηθεί σε εκείνον που θα απαντήσει με τον πιο ολοκληρωμένο, τεκμηριωμένο και δημιουργικό τρόπο στην ερώτηση.

Ο βραβευόμενος θα προσκληθεί να συμμετάσχει στο Προεδρείο του Συνεδρίου.

Σύγχρονα Ομηρικά Έπη

Αστραία